Sexy Combino, rammelbak met constructiefouten

Rubriek: Tram Overlast
Bron: Wikipedia.org
09-11-2007

Groen Links in Groningen laat op haar weblog weten: “Misschien denken mensen bij een tram aan de rammelbakken die door de grote Nederlandse steden rijden, maar dat is een verkeerde associatie. Trams van de nieuwe generatie, in gebruikt in Duitsland, België en Frankrijk, zijn comfortabel, snel, licht en maken nauwelijks geluid. Ze zoeven door de stad, kortom de nieuwe tram is sexy.”  Blijkbaar heeft Groen Links niet even op Wikipedia gekeken…wij wel....

Ook de PvdA lijkt wat over het hoofd te zien: "De tijd heeft voor de trams beslist niet stilgestaan. Er is veel veranderd. Het oude trammetje dat gillend en piepend de bocht om kwam zetten wordt lang niet overal meer gebruikt. Nieuwe trams hebben een lage instap, zijn geluidsarm, fraai vormgegeven.'

Op Wikipedia staat veel informatie over de Combino tram die zoveel indruk heeft gemaakt op de gemeenteraadsleden. Ze noemen de trein het liefste 'sexy en comfortabel'. Maar dat blijkt dus allemaal niet te kloppen. Blijkbaar heeft men zich niet echt verdiept en wil voornamelijk een mooi plaatje schetsen. Van Wikipedia.org:

De Combino in Amsterdam
De Combino is een lagevloertram van Siemens Transportation Systems (voorheen Düwag), die sinds 2000 in meerdere Europese steden rondrijdt, waaronder Augsburg, Düsseldorf, Erfurt, Freiburg im Breisgau, Nordhausen, Potsdam, Bazel, Poznań en Amsterdam. Voorts buiten Europa in Hiroshima en Melbourne.

Na een aanbestedingsronde werd de keuze voor nieuwe lagevloertrams bepaald op het type Combino van Siemens uit Duitsland. In 1999 werd er proefgereden met een prototype. In plaats van verder proef te rijden met een kleine protoserie werd er meteen een grote serie van 155 Combino's besteld, waardoor in een keer alle gelede trams uit de jaren 1959-1975 konden worden vervangen.

Oorspronkelijk was het de bedoeling dat het GVB (Amsterdam) en de RET (Rotterdam) samen trams zouden bestellen. Amsterdam had 95 nieuwe trams nodig en Rotterdam 60. De RET koos echter voor de Citadis (ook een miskoop, zie dit artikel). Omdat het GVB de kwantumkorting niet wilde mislopen, heeft het vervoerbedrijf nog eens 60 Combino's bijbesteld. De bestelling had een totale waarde van 220 miljoen euro.

Hoewel de Combino over het algemeen redelijk goed rijdt, vallen de rijeigenschappen in de bogen (bochten) tegen: de tram schudt behoorlijk en de geluidsproductie van de wielen is hoger dan bij de oudere trams. Siemens heeft overwogen om de geluidsproductie met antigeluid tegen te gaan. In afwachting hiervan heeft het GVB besloten bij de eindpunten van de tramlijnen smeerinstallaties toe te passen.

Bonken en rammelen
Veel klachten zijn er ook over de geluidsproductie op de rechte tracees bij ca. 50 km/uur, zowel in de tram als langs het spoor. De aangedreven trucks van de Combino neigen tot bonken, terwijl het niet-aangedreven middelste wielstel een neiging tot rammelen vertoont. Verder blijkt de Combino o.a. erg gevoelig voor zogenaamde polygoonvorming van de wielen (vierkante wielen). Het GVB heeft ter bestrijding hiervan een nieuwe wieldraaibank aangeschaft, maar experts vrezen dat daarmee de wielen nog niet frequent genoeg gerond zullen kunnen worden.

In oktober 2004 werd bekend dat veel conducteurs rugklachten oplopen door de stugge vering van de Combino en het extreem uitzwenken van het achterste gedeelte van de tram. Ook is nu gebleken dat het smeren van bochten niet het verwachte resultaat opleverde. De trams piepen er vrolijk op los. Aldus het AT5 nieuws van zondag 24 oktober.

Constructiefout
In het najaar van 2003 werden scheuren in de constructie ontdekt. De constructie van het dak blijkt in de buurt van de geledingen te scheuren. Volgens sommigen zou een Combino uit Freiburg in een klimaatkamer in Praag kunstmatig verouderd zijn en zou het dak gedeeltelijk zijn ingestort, nadat er op een testbaan meer dan 230.000 kilometer was gereden. Volgens anderen echter zou dit een hoax zijn. In maart 2004 maakte Siemens bekend dat van trams die meer dan 120.000 kilometer op de teller hebben de veiligheid voor de passagiers niet kon worden gegarandeerd. Combino-gebruikers werd verzocht om die trams tijdelijk uit dienst te nemen. In Augsburg, Düsseldorf, Erfurt, Freiburg im Breisgau, Nordhausen, Potsdam, Bazel en Hiroshima zijn de Combino's meteen uit dienst genomen, in Amsterdam niet.

Inmiddels staat vast dat dit komt doordat de constructie niet sterk genoeg is voor de grote krachten die op trams zonder draaistellen inwerken. Siemens is bij het ontwerp per ongeluk uitgegaan van de krachten die inwerken op gewone trams, mét draaistellen. Volgens de Duitse krant Junge Welt van 23 april 2004 is de constructiefout niet meer te herstellen en zal de productie worden stopgezet.

Op 18 mei 2004 maakte het Duitse dagblad Rheinische Post bekend dat Siemens een geheel nieuwe tram zal ontwikkelen. De huidige Combino's zullen worden gesloopt. De motoren en wielconstructies hiervan kunnen wellicht worden hergebruikt. Een en ander zou volgens de Rheinische Post in een interne brief van Siemens staan. Siemens ontkende dat de ontwikkeling van een nieuwe tram noodzakelijk zou zijn.

In verband met schadeclaims diende Siemens over het boekjaar 2004 aanmerkelijke voorzieningen te treffen, als gevolg waarvan het bedrijfsresultaat van de divisie Transportation Systems uitkwam op € -434 miljoen.

Amsterdam
In juni 2004 bereikten de oudste Amsterdamse Combino's de 120.000 kilometergrens. Dat is dus een levensduur van 2 jaar in plaats van 30 jaar! Deze trams zijn buiten dienst genomen. Eerder al hadden technici van Siemens bij twee van de oudste Amsterdamse Combino's (de 2006 en de 2007) haarscheuren ontdekt in de deurstijlen. Volgens Siemens was dat niet gevaarlijk en konden de trams weer worden ingezet. Eind april maakte het GVB bekend de laatste 12 nog te leveren Combino's voorlopig niet te zullen afnemen. Siemens experimenteert in Amsterdam met de Combino 2091: deze heeft nu meesturende wielen. In september bleek dat 32 van de 48 oudste Combino's scheuren in de bodemplaat hebben. Siemens zal deze trams tijdelijk oplappen. In een interview met AT5 op 23 december 2004 gaf wethouder Hester Maij aan dat het onverstandig was geweest om in een keer 155 trams van hetzelfde type te kopen en dat ze wel geschrokken was van het feit dat de Combino de minimale levensduur van 30 jaar bij lange na niet zal halen.

Bron: Wikipedia