Wij kwamen dit onderzoek tegen over de emissie van trams met bovenleidingen. In een eerder artikel maakten wij al melding van de vervuiling door aanleg van een regiotram (werkzaamheden, gebruik delfstoffen, slijpen van de rails) en nu blijken de bovenleidingen van een regiotram dus ook voor emissie te zorgen.
Een belangrijk deel van de treinen, trams en metro’s wordt elektrisch voortbewogen. De elektriciteit wordt geleverd via koperen bovenleidingen, welke door de voertuigen via stroomafnemers wordt afgenomen. Het deel dat hierbij contact maakt met de bovenleiding (het sleepstuk) bestaat voornamelijk uit koolstof, met daarin verwerkt koper en lood. Tijdens het rijden slijten zowel de bovenleidingen als de sleepstukken van de stroomafnemers. Deze slijtage leidt tot een emissie van koper en lood en fijn stof.
De emissies van fijn stof gaan voor 100% naar de lucht. 20% van de emissies van Cu en Pb komt vrij als fijn stof en voor deze 20% wordt aangenomen dat het een emissie naar de lucht is (dus 100% van het fijne stof betreft een emissie naar de lucht). Het overig deel van de emissies (het grovere stof) komt in de bodem of het riool terecht of blijft op de trein, tram of metro achter en wordt opgevangen in de wasinstallaties.
Trams en metro’s rijden vooral binnen de bebouwde kom. Het deel van de emissies naar bodem of riool gaat daar vooral naar het riool; treinen rijden vooral buiten de bebouwde kom en als gevolg daarvan komen deze emissies vooral in de bodem terecht.
Het projectbureau regiotram liet nog weten in inspraakrapport voorkeurstrace lijn 1: "Vervoermiddelen op elektriciteit (trein, tram en metro) produceren alleen luchtverontreiniging via de schoorsteen van de elektriciteitscentrales."
In Groningen heeft men aangegeven dat de regiotram gebruik zal maken van een bovenleiding. Een tram zonder bovenleiding zou nog teveel kinderziektes hebben en te duur zijn.
Poetsbedrijf Goodcar uit Amsterdam verdient er een leuke boterham aan:
"In Amsterdam heb je veel te maken met lakschades die veroorzaakt worden door ijzerdeeltjes van bovenleidingen van trams waardoor er allemaal kleine roestdeeltjes op de lak kunnen ontstaan. Deze kunnen wij voor u verwijderen zodat de lak weer in nieuw staat wordt."
De bovenleidingen voor treinen en trams zijn goed voor 1 % van de landelijke emissies.
Bron: Rijkswaterstraat: Slijtage stroomafnemers en, bovenleidingen spoorwegen (PDF File), Juni 2008