Op dinsdag 7 juli was er een overleg tussen ondernemers en bewoners van de Oosterstraat over de aanleg van tracé 1. Door onduidelijke communicatie wisten veel ondernemers niet dat iedereen voor deze bijeenkomst was uitgenodigd. Ook waren pandeigenaren niet uitgenodigd.
Er waren 8 winkeliers aanwezig (waarvan 3 ook in de straat wonen) en 1 bewoner van de straat. De ondernemers lieten duidelijk merken dat zij het hele plan voor een dubbele regiotrambaan nog steeds niet zien zitten. Jan Seton (CDA) liet in de raadsvergadering Beheer en Verkeer van 3 juni niet voor niets weten dat het CDA bereidt was de Oosterstraat op te offeren voor een dubbele regiotrambaan, waarbij de mogelijkheden van de Oosterstraat tot het uiterste zouden moeten worden benut. Het zijn dus geen goede plannen volgens alle gemeenteraadsleden, zij zijn echter bereidt offers te leveren ten koste van een gezellige winkelstraat.
Met tegenzin willen ondernemers dus wel meedenken om te proberen de straat zo aantrekkelijk mogelijk te houden voor winkelend publiek. Hierbij zijn zij erg bezorgd dat medewerking uiteindelijk zal leiden tot een advies van het projectbureau, waarbij wordt aangegeven dat de ondernemers ook inbreng hebben gehad, maar waar vervolgens weer niet naar wordt geluisterd. Alle aanwezigen hebben nog hoop dat de plannen voor een regiotram in de volgende fase in de gemeenteraad of bij de Provinciale Staten zullen sneuvelen. Dat is echter pas in jan-maart 2010 bekend.
Nadeelcompensatieverordening, planschade, bouwschade
Er werd uitleg gegeven over het concept van de nadeelcompensatieverordening, waar ondernemers tot 15 september hun visie over kunnen geven. Deze verordening is speciaal voor belang voor ondernemers omdat zij economische schade kunnen claimen (hierbij kan de gemeenschappelijk advocaat van de ondernemers worden ingezet). Planschade (waardevermindering) en bouwschade vallen onder het Burgerlijk Wetboek en hier zullen ondernemers en bewoners vaak individueel een procedure voor moeten starten bij een commissie/rechtbank. Voor het aanleggen van de regiotramlijn zal het bestemmingsplan moeten worden gewijzigd, wat procedures mogelijk maakt. Wellicht kunnen bewoners van de flatjes hier gezamenlijk een advocaat voor inhuren als zij denken schade te lijden (het antwoord bij de commissie zal waarschijnlijk zijn dat de waarde van de panden juist meer wordt omdat bussen verdwijnen), daartegen moet men dan in beroep gaan. Bekijk hier het onderzoek dat laat zien dat prijsstijgingen van woningen niet direct kan worden toegeschreven aan de komst van een tram, maar eerder aan hoogconjunctuur. Als er grote bouwschade ontstaat zoals bij het Damsterdiep (scheuren/instorten) is er iets goed misgelopen en kan men het beste een advocaat inschakelen. Voorbeeld van een procedure: schaderegeling Damsterdiep.
Bail-Out / Stimuleringspremie voor winkeliers
Bij het Damsterdiep was er een regeling voor ondernemers die hun zaak wilden stoppen, in plaats van drie jaar aan een bouwput gevestigd te zijn. Zoiets zou eigenlijk ook voor ondernemers moeten worden geregeld die geen zin hebben om 9 maanden aan een de opgebroken Oosterstraat gevestigd te zijn en/of niet langs een tramlijn willen zitten met hun zaak.
TramGroningen.nl pleit hierbij voor een vergoeding aan winkeliers die besluiten de komst van de tramtrein af te wachten, om daarna de straat weer levendig te maken. Veel winkeliers geven namelijk aan de komst van een tramtrein niet te willen afwachten waardoor kans op leegstand dreigt. In plaats van projecten om naderhand weer winkeliers proberen aan te trekken (zoals zo vaak is mislukt in de Gelkinghestraat), zou er niet alleen nadeelcompensatie moeten zijn, maar ook een soort stimuleringspremie zodat winkeliers juist niet verhuizen. De Oosterstraat zal op die manier een afwisselende straat blijven en de kleine zelfstandige winkelier heeft dan een grotere overlevingskans. Het zou niet goed zijn als er alleen maar grotere franchise ondernemingen overblijven in de Oosterstraat of dat er panden door leegstand verpauperen.
Ook voor bewoners zou er een stimuleringspremie moeten komen, 9 maanden lang wonen op nog geen 10 meter afstand van een industriele bouwput met alle bijbehorende overlast is geen prettig vooruitzicht.
Maatregelen voor langer Strengelspoor
De Groningen City Club heeft voorgesteld extra (lang) strengelspoor in de Oosterstraat aan te leggen. Alle ondernemers zijn het erover eens dat er moet worden bekeken hoe er meer strengelspoor in de straat kan worden ingepast. Het trambureau zal kijken in hoeverre dit mogelijk is en wat dit gaat kosten. Dit zou namelijk misschien gerealiseerd kunnen worden door een extra regiotram aan te schaffen, dit financiële offer moet de gemeenteraad dan misschien maar maken. Ondernemers willen een zolang mogelijk strengelspoor zodat er maximale ruimte overblijft voor winkelend publiek en bezorgend verkeer.
Mijn inbreng hierbij was dan een tweede lijn de Oosterstraat eventueel zouden kunnen ontlasten als deze via het UMCG gaat en tevens wordt aangesloten op de eerste lijn. Dit zou misschien mogelijk zijn als de tweede lijn langs de Oostersingel gaat lopen, waarbij men deze iets verder doortrekt naar het Boterdiep en aansluit op de eerste lijn. Deze extra investering zou het dan misschien mogelijk maken om strengelspoor door de hele Oosterstraat aan te leggen. Deze aansluiting zal ook gebruikt kunnen worden als omleiding voor regiotrams als het spoor in de binnenstad gestremd is door evenementen of ongelukken. Eigenlijk zou nu al duidelijk moeten zijn hoe de tweede lijn gaat lopen om te voorkomen dat er onnodig dubbelspoor door de Oosterstraat wordt aangelegd.
Bron: "De eerste lijn moet raak zijn"
Indien de tweede lijn echter ook door de Oosterstraat gaat lopen (wat veel ondernemers verwachten), dan zou er weer minder strengelspoor mogelijk zijn omdat de tramtreinen dan te lang op elkaar moeten wachten. Ik heb aangegeven dat er nu al nauw overleg moet zijn met het UMCG, die een voorkeur hebben voor een tweede lijn over de Oostersingel/Petrus Camperssingel en niet door de Oosterstraat. Wellicht zijn zij bereidt geld te investeren als blijkt dat hun voorkeur voor de tweede lijn duurder uitvalt dan een tweede lijn door de Oosterstraat. Ook zou de gemeenteraad moeten kunnen stemmen over de verschillende trace's en extra oplossingen om overlast te voorkomen en niet alleen beslissen over een voorkeurstracé.
Tramhalte
Een ander obstakel is de tramhalte. Zonder tramhalte in de straat zou er misschien langer strengelspoor kunnen worden aangelegd. Ook is gebleken dat veel ondernemers deze plek niet geschikt vinden voor een halte. De instap op de tram is namelijk 30 centimeter zodat de tram dieper in de straat moet worden gelegd en/of er een ophoging van 30 centimeter moet zijn waardoor het een obstakel wordt (wettelijk geregeld). Daarnaast willen enkele winkeliers geen halte voor de deur, is het lastiger met laden en lossen en zou het misschien mooier/beter zijn als de straat juist makkelijk te kruisen is door voetgangers.
De aanwezige ondernemers opperden het idee om de halte te verplaatsen ter hoogte van Scheer & Foppen, waar meer ruimte is voor een halte. Maar dan is de vraag natuurlijk waar de halte aan het Zuiderdiep komt en of het zin heeft een halte aan te leggen op 100 meter afstand van elkaar. Het trambureau liet weten dat de halte op het Zuiderdiep waarschijnlijk ter hoogte van de Oosterstraat komt. Er zal dus nog verder nagedacht en overlegd moeten worden over een halte in de Oosterstraat. Het trambureau zal berekenen of er zonder halte Oosterstraat meer strengelspoor mogelijk is en waar de tramhalte dan zou kunnen komen in de Oosterstraat en/of Zuiderdiep. (zie afbeeldingen tramperrons onderaan)
Materiaalkeuze
Er kan bij de aanleg voor verschillende materialen worden gekozen. Zo zijn er speciale funderingen die booggeluid, trillingen en snerpen tegengaan. Ook zijn er oplossingen voor draadloze trams (er wordt nu vanuit gegaan dat er regiotrams met bovenleidingen komen te rijden). Goede oplossingen zijn echter duurder. Wij willen dat er gekozen wordt voor de beste oplossingen om overlast en schade aan de monumentale panden te voorkomen en niet voor de goedkoopste. Dit zal ook uitgewerkt moeten worden zodat duidelijk is wat deze betere materialen kosten en dat men deze daadwerkelijk gaat gebruiken. Bij Randstadrail ontspoorden zelfs tramwagons door slechte materialen en in nagenoeg alle tramsteden klagen omwonenden over overlast door bonkende snerpende trams. Ook aan de tramtreinen zelf kunnen maatregelen worden genomen om overlast te voorkomen, wat ook extra investeringen vergt. Maar men heeft niet voor niets al deze mogelijkheden ontwikkeld, dat werd gedaan omdat tramtreinen nou eenmaal veel overlast kunnen veroorzaken. Kies daarom voor kwaliteit. In Amsterdam hebben ze het zelfs gepresteerd om trams aan te schaffen die letterlijk uit elkaar vallen, dat was goedkoper.
Indien winkeliers belangstelling hebben om enkele tramsteden te bezoeken, dan moeten zij dat aangeven. Het trambureau zal bij voldoende belangstelling wel bereidt zijn een busreis te organiseren. Enkele ondernemers hebben zelf al onderzoek gedaan in Berlijn of zullen Randstadrail zelf bekijken.
Onderzoek bevoorrading door Buck Consultants
Het trambureau hecht waarde aan een onderzoek van Buck Consultants naar bevoorrading van de straat. Hierbij werd de vraag gesteld wat dit onderzoek voor zin heeft en of de resultaten uiteindelijk niet gewoon zouden lijden tot nachtdistributie, wat Karin Dekker al een keer liet weten. Het trambureau liet weten dat ook Stadsdistributie een oplossing zou kunnen zijn (wat de ondernemers extra geld gaat kosten). Ook blijft de vraag of een onderzoek zin heeft terwijl nog niet bekend is waar de tweede lijn komt. Daarnaast komen er regelmatig nieuwe winkels in de straat waardoor het weinig nut heeft om te kijken waar precies een vrachtwagen moet kunnen laden en lossen, er moet gewoon zoveel mogelijk ruimte blijven. Mijn opmerking was dan ook dat het onderzoek weinig toevoegt en dat er gewoon begonnen kan worden met schetsen waarna er input kan worden gegeven. Dan kan men het rapport ook niet gebruiken om andere, door winkeliers ongewenste, maatregelen op het gebied van distributie door te voeren (wat een achterdocht ;) Maar we weten hoe het gaat als de politiek kans krijgt duurzame luchtballonetjes op te laten. Het trambureau gaf aan dat hun inzet was dat de bevoorrading blijft zoals deze nu is en dat laden en lossen overal in de straat mogelijk moet blijven. Sommige ondernemers zullen meewerken aan dit onderzoek van Buck Consultants terwijl anderen er voor kiezen geen gehoor te even aan dit onderzoek.
Onderzoek straling onderstations
Het trambureau gaf aan dat er diverse onderzoeken worden gedaan, waaronder een onderzoek van elektrische straling van onderstations. Deze onderstations om stroom te leveren aan de tramtreinen komen niet in de Oosterstraat. Een voorbeeld van een onderstation (en problemen die bewoners daar mee hebben) is hier te vinden.
Onderzoek geluidsbelasting
Er zal ook een onderzoek komen naar de geluidsbelasting. Op punten waar men van tevoren al weet dat de geluidsbelasting hoger zal worden (zoals bij de Maagdenbrug) kan men van tevoren maatregelen nemen aan de gevels (dove gevels). Meer informatie over de mogelijkheden is hier te vinden. Veel panden zullen ook op foto worden vastgelegd om naderhand te kunnen zien of er ook schade aan de panden is ontstaan.
Vervolg
Er is nu afgesproken dat elke eerste dinsdag van de maand om 18:00 (beginnend in september) overleg zal zijn met het trambureau. Hier kan iedereen gewoon aanwezig zijn. Daarnaast zal er met een kleiner groepje vaker overleg worden gepleegd. Helaas is er geen vergoeding voor het meedenken en informeren van belanghebbenden. Bewoners en ondernemers zullen hier zelf tijd moeten investeren en hun specialistische kennis moeten inbrengen.
Tot zover de eerste update. De volgende keer zal ik het wat korter houden, maar ik wilde iedereen even goed informeren.
Indien er bewoners/ondernemers zijn die een stukje/oproep over het tracé bij hun in de buurt willen publiceren, dan kan ik deze ook op de site zetten: mail info@tramgroningen.nl
Voorbeelden tramperron randstadrail + impressie rijngouwelijn:
